ଜଣେ ମହିଳା ପାଇଁ ମାତୃତ୍ୱ ହେଉଛି ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁଖ। କିନ୍ତୁ ଆଜିକାଲିର ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଦୁନିଆରେ ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ଘର ସହିତ ବାହାରେ ଚାକିରି କରୁଛନ୍ତି, ଗର୍ଭବତୀ ହେବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ଥାଏ ଯେ— "ମୋ ଚାକିରି ରହିବ ତ? ଛୁଟି ମିଳିବ କି ନାହିଁ? ଛୁଟି ନେଲେ ଦରମା କଟିଯିବ କି?"
ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ସରକାରୀ କିମ୍ବା ବେସରକାରୀ (Private) କମ୍ପାନୀ, ସ୍କୁଲ୍, କଲେଜ୍, କାରଖାନା କିମ୍ବା ଆଇଟି କମ୍ପାନୀରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମାତୃତ୍ୱ କଲ୍ୟାଣ ଆଇନ (Maternity Benefit Act) ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ବଡ଼ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଛି। ଆଜି ଆମେ ଏହି ଆର୍ଟିକିଲ୍ରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ସରକାରୀ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଲୋକାଲ୍ ଭାଷାରେ ସହଜରେ ବୁଝାଇବୁ।
ମାତୃତ୍ୱ କଲ୍ୟାଣ ଆଇନର ମୁଖ୍ୟ ପଏଣ୍ଟ (Key Points & Useful Rules)
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ମାତୃତ୍ୱ କଲ୍ୟାଣ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଧିକାର ରହିଛି ।
- ୨୬ ସପ୍ତାହର ପେଡ୍ ଲିଭ୍ (Paid Leave): ଜଣେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା ଚାକିରିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ୨୬ ସପ୍ତାହ (ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ) ର ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ପାଇପାରିବେ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ୬ ମାସର ଛୁଟି ସମୟରେ କମ୍ପାନୀ ଆପଣଙ୍କର ଟଙ୍କଟିଏ ବି ଦରମା କାଟିପାରିବ ନାହିଁ। ଆପଣ ଘରେ ରହି ପୂରା ଦରମା ପାଇବେ।
- ଛୁଟି କେବେଠାରୁ ନେଇପାରିବେ: ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ଡେଲିଭରିର ୮ ସପ୍ତାହ (୨ ମାସ) ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଛୁଟି ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବେ ଏବଂ ବାକି ଛୁଟି ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ନେଇପାରିବେ।
- ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ନିୟମ: ଯଦି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ୨ଟି ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନର ମାଆ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ୨୬ ସପ୍ତାହ ବଦଳରେ ୧୨ ସପ୍ତାହ (୩ ମାସ) ର ସପେଡ୍ ଛୁଟି ମିଳିବ।
- କଠିନ ପରିଶ୍ରମରୁ ମୁକ୍ତି: ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ଶେଷ ୧ ମାସ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ କୌଣସି ଓଜନିଆ କାମ କିମ୍ବା ଅଧିକ ସମୟ ଛିଡ଼ା ହେବା ଭଳି କାମ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁଁ।
କେଉଁ ମହିଳାମାନେ ଏହି ଆଇନର ଲାଭ ପାଇପାରିବେ?
ଏହି ଆଇନର ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ଏକ ସହଜ ସରକାରୀ ନିୟମ ରହିଅଛି
୧. ଆପଣ କାମ କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା କମ୍ପାନୀରେ ଅତିକମ୍ରେ ୧୦ ଜଣ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀ କାମ କରୁଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।
୨.ଆପଣ ଛୁଟି ଆବେଦନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ସେହି ସଂସ୍ଥାରେ ଗତ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଅତିକମ୍ରେ ୮୦ ଦିନ କାମ କରିଥିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
ଚାକିରିରୁ ବାହାର କଲେ ହେବ ଜେଲ୍! (Legal Protection)
ଅନେକ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ କମ୍ପାନୀ ମାଲିକ ଛୁଟି ଦେବା ଭୟରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଚାକିରିରୁ ବାହାର କରିଦେବାକୁ ଧମକ ଦିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ Maternity Benefit Act Section 12 ଅନୁସାରେ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ସମୟରେ କୌଣସି ମହିଳାଙ୍କୁ ଚାକିରିରୁ ବାହାର କରିବା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ। ଯଦି କୌଣସି ମାଲିକ ଏମିତି କରନ୍ତି, ତେବେ ସେହି କମ୍ପାନୀ ମାଲିକଙ୍କୁ ୩ ମାସରୁ ୧ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଏବଂ ଜରିମାନା ହୋଇପାରେ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଯୋଜନା
ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ ଦିନମଜୁରିଆ, ଶ୍ରମିକ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଗରିବ ପରିବାରର ମହିଳା ଏବଂ କୌଣସି କମ୍ପାନୀରେ ଚାକିରି କରୁନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଜନା ଆଣିଛନ୍ତି
- ମମତା ଯୋଜନା (Mamata Yojana Odisha): ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏହି ସୁପରହିଟ୍ ଯୋଜନାରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଦୁଇଟି କିସ୍ତିରେ ମୋଟ ₹୫,୦୦୦ (୫ ହଜାର ଟଙ୍କା) ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଦିଆଯାଏ।
- ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାତୃ ବନ୍ଦନା ଯୋଜନା (PMMVY): ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନାରେ ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ₹୫,୦୦୦ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେଲେ ₹୬,୦୦୦ ର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ମିଳିଥାଏ।
ଶେଷ କଥା (Conclusion)
ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ମହିଳା, ତେବେ ଗର୍ଭବତୀ ହେବା ସମୟରେ ଆଦୌ ଡରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ନିଜ କମ୍ପାନୀର HR କିମ୍ବା ମାଲିକଙ୍କୁ ଲିଖିତ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ଡେଲିଭରି ତାରିଖର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସହ Maternity Leave ପାଇଁ ଆବେଦନ କରନ୍ତୁ। ଆଇନ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଅଛି।
ଆପଣଙ୍କୁ ଆମର ଏହି ସୂଚନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଟିକିଲ୍ଟି କେମିତି ଲାଗିଲା? କମେଣ୍ଟ କରି ନିଶ୍ଚୟ ଜଣାନ୍ତୁ। ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ମହିଳା ଏବଂ ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପୋଷ୍ଟ୍କୁ ତୁରନ୍ତ Share କରନ୍ତୁ। ଏମିତି ଲୋକାଲ୍ ଆଇନଗତ ଅପଡେଟ୍ ସବୁଠୁ ଆଗେ ପାଇବା ପାଇଁ OdiaLaw.in ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରୁହନ୍ତୁ।
Tags:
ମାତୃତ୍ୱ କାଳୀନ ଛୁଟି ନିୟମ
 ଆଇନର ନିୟମ: ଜାଣନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ସରକାରୀ ଯୋଜନା){kind=link}